Wat is de menopauze?

De menopauze markeert het natuurlijke einde van de vruchtbare fase in het leven van een vrouw. Het wordt officieel vastgesteld wanneer een vrouw gedurende een jaar geen menstruatie heeft gehad. Op dat moment stopt de menstruatiecyclus volledig en is de vrouw niet langer vruchtbaar.

Wat zijn de 4 fases van de overgang?

De overgang gebeurt niet van de ene op de andere dag. Het is een geleidelijk proces waarin je hormonen veranderen en je lichaam zich langzaam aanpast. De ene vrouw merkt daar weinig van, terwijl een ander juist duidelijke klachten ervaart. Grofweg kun je de overgang verdelen in vier fases.

Fase 1: vroege perimenopauze

De eerste veranderingen beginnen vaak ergens tussen je 40e en 45e jaar. Je menstruatie is dan meestal nog redelijk regelmatig, maar je hormonen beginnen al te schommelen.

Vooral oestrogeen en progesteron kunnen minder voorspelbaar worden. Daardoor kun je merken dat je sneller moe bent, gevoeliger reageert op stress of minder goed slaapt. Ook kunnen je borsten gevoeliger zijn, je stemming kan wisselen en je menstruatie kan soms net wat eerder of later komen dan je gewend bent.

In deze fase denken veel vrouwen nog niet direct aan de overgang, omdat de klachten vaak vaag zijn of komen en gaan.

Fase 2: late perimenopauze

In deze fase wordt je cyclus duidelijk onregelmatiger. Je menstruatie kan soms maanden wegblijven, maar ook juist ineens weer terugkomen. De hormoonschommelingen zijn vaak sterker merkbaar.

Klachten zoals opvliegers, nachtelijk zweten, prikkelbaarheid, een vol hoofd, vergeetachtigheid of slechter slapen komen in deze periode vaker voor. Toch ervaart niet iedere vrouw dit op dezelfde manier. Sommige vrouwen hebben veel klachten, terwijl anderen er relatief makkelijk doorheen gaan.

Dit is vaak de fase waarin vrouwen zich afvragen: “Ben ik nu echt in de overgang?”

Fase 3: menopauze

De menopauze is eigenlijk geen lange periode, maar een moment. Je spreekt van de menopauze als je 12 maanden achter elkaar niet meer ongesteld bent geweest.

Je weet dus pas achteraf wanneer je menopauze precies was. Gemiddeld gebeurt dit rond het 51e jaar, maar dit kan per vrouw verschillen.

De menopauze markeert het einde van je vruchtbare jaren.

Fase 4: postmenopauze

Na de menopauze kom je in de postmenopauze. Je lichaam maakt dan veel minder vrouwelijke hormonen aan dan vroeger.

Sommige klachten kunnen dan afnemen, zoals hevige hormoonschommelingen of opvliegers. Andere klachten kunnen juist meer op de voorgrond komen, zoals een drogere huid, vaginale droogheid, minder energie, minder zin in seks, stijvere spieren of kwetsbaardere botten.

Tijdens deze fases beginnen de hormoonspiegels in het lichaam te veranderen. Dat kan voor verschillende klachten zorgen, zoals:

• Opvliegers

• Wisselende stemmingen

• Slechter slapen

• Een drogere huid of drogere slijmvliezen

• Droge, geïrriteerde ogen of gevoelige oogleden

• Andere hormonale veranderingen die de dagelijkse balans kunnen verstoren

Ook oogklachten kunnen in deze periode meer opvallen. Denk bijvoorbeeld aan droge ogen, roodheid of geïrriteerde oogleden. Bij aanhoudende klachten aan de oogleden kan er sprake zijn van blefaritis. Meer hierover lees je hier.

Deze veranderingen zijn een natuurlijk onderdeel van het proces dat uiteindelijk leidt tot de menopauze.

Welke hormonen veranderen er tijdens de menopauze?

Tijdens de overgang veranderen de hormoonspiegels in het lichaam, vooral die van oestrogeen en progesteron. Oestrogeen en progesteron zijn belangrijke vrouwelijke geslachtshormonen die een rol spelen bij verschillende lichaamsfuncties.

Tijdens de overgang neemt de productie van deze hormonen geleidelijk af. De afname van deze hormonen en de onbalans tussen deze hormonen kan leiden tot verschijnselen als opvliegers of wisselende stemmingen.

Hoe kun je het natuurlijke proces van de overgang ondersteunen?

Tijdens de perimenopauze (de overgang) is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Er zijn diverser manieren om het natuurlijke overgangsproces te ondersteunen:

Een gezonde levensstijl speelt een belangrijke rol tijdens de overgang. Het is essentieel om te kiezen voor een gevarieerd voedingspatroon, rijk aan fruit, groenten, gezonde vetten uit vis en zeevruchten, en voldoende eiwitten. Deze voedingsstoffen helpen het lichaam in balans te blijven tijdens hormonale veranderingen.

Kruidensupplementen zoals rode klaver worden vaak gebruikt om opvliegers, prikkelbare gevoelens en wisselende stemmingen tijdens de overgang te verminderen. Echte salie kan ook een gunstig effect hebben, met name bij het verlichten van opvliegers.

Daarnaast is regelmatige lichaamsbeweging tijdens de overgang van groot belang. Het helpt niet alleen bij het verminderen van stress, maar verbetert ook de stemming en bevordert een betere nachtrust. Vrouwen die regelmatig bewegen ervaren vaak minder intensiteit van overgangsverschijnselen.

Ontspanningstechnieken zoals meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen bieden ook verlichting voor veel vrouwen in deze fase van hun leven. Deze methoden helpen de geest tot rust te brengen en dragen bij aan emotioneel welzijn.

Naast kruidensupplementen kunnen bepaalde vitaminen en mineralen, zoals vitamine D, K, calcium en magnesium, van groot belang zijn. Deze voedingsstoffen dragen bij aan de instandhouding van normale botten, wat essentieel is tijdens en na de overgang.